مطالب علمی مهندسی صنایع و مدیریت صنعتی
عشق یعنی اشک توبه در قنوت ××خواندنش با نام غفار الذنوب××عشق یعنی چشمها هم در رکوع××شرمگین از نام ستار العیوب××عشق یعنی سر سجود و دل سجود××ذکر یارب یارب از عمق وجود

            مقدمه :

برای  دستیابی به اهداف و آرمانهای سازمان می بایست در ابتدا زمینه و شرایط لازم برای دستیابی به آن را فراهم آورد. ایجاد شرایط مطلوب در محیط کار و زندگی کاری نیز خود مراحل مختلفی دارد که باید مورد شناسایی و مطالعه قرار گیرد و با رعایت الزامات و تدوین برنامه دقیق زمانبندی شده فعالیت اجرایی را شروع نمود.

ایجاد فضای مناسب در محیط کار توسط اجرای تکنیک‌ها و اصول 5S (پاکیزگی ، نظم و ترتیب ، تمیزی ، استاندارد سازی ونهادینه کردن) میسر می‌باشد.

این روش در ایجاد محیطی سازمان یافته ، مرتب و پاکیزه ، استاندارد و سامان یافته تاکید دارد ، این تکنیک برمفاهیم بسیار ساده و ابتدایی تأکید دارد و درک آن بسیار آسان است . اجرای این نظام همکاری و مشارکت آحاد کارکنان را می طلبد.

نظام آراستگی ضمن آموزش اصول ابتدایی کیفیت گرایی ، سازمانها را در دستیابی به بهره‌وری بالاتر یاری می رساند که این مهم  از طریق اجرای نظام مدیریت کیفیت فراگیر(TQM )تحقق می یابد و برای اجرای این نظام نیز می‌بایست زمینه ، فضا و بستر فرهنگی لازم و مناسب ، ایجاد نمود که اولین اقدام آن اجرای اصول 5S می باشد .

مفاهیم و ارکان اصلی این نظام نامه برگرفته از مبانی ، اصول ، فرهنگ و تعالیم غنی اسلامی است با الهام از متون و منابع علمی روز و با تکیه بر منابع اسلامی ، آیات ، احادیث و روایات معصومین (ع) که رعایت نظم و ترتیب و پاکیزگی در انجام کلیه امور زندگی را مورد تأکید قرار می‌دهد

 


معرفی نظام بهسازی و ساماندهی محیط کار 5S :

5S نشانگر پنج کلمه ژاپنی است که با حرف S شروع می‌شوند هر یک از این کلمات بیانگر یکی از اصول پنجگانه ساماندهی محیط کار می باشد .

نظام آراستگی تکنیکی برای  برقراری و حفظ فضای کیفیتی در یک سازمان می‌باشد .

 

اصل اول پاکسازی و پالایش (seiri )     Sorting     -  

پاکسازی یعنی مشخص نمودن ، جدا کردن و از محیط کار خارج کردن اقلام غیر ضروری و غیر لازم

اصل دوم نظم و ترتیب (seition)     Systematization, Set in Order  -  

نظم و ترتیب یعنی قراردادن اشیاء در محلهای مناسب با ترتیب مطلوب به نحوی که بتوان به بهترین وجه از آنها استفاده نمود ( نظم و ترتیب راهی است برای دستیابی و بکار بردن اشیاء مورد نیاز در اسرع وقت و در حداقل زمان ممکن و بدون جستجوهای بیهوده ).

 

اصل سوم تمیزی (نظافت و پاکیزگی ) (seiso) Sweeping, Shine  -  

تمیز کردن و نظافت یعنی پاکیزه کردن کامل محیط کار به طوریکه هیچ چیز و هیچ جایی کثیف نباشد

 

اصل چهارم استاندارد سازی ( حفظ ونگهداری ) (seiketsu )-                  Standardize

استاندارد‌سازی به این معنا که محیط کار را همواره تمیز نگهداریم . این امر نیاز به استاندارد کردن روشهای کار دارد و بدون استاندارد‌سازی، محیط به وضعیت قبلی خود یعنی فضای بی‌نظمی و آشفتگی باز می‌گردد . رعایت این اصل باعث حفظ و نگهداری و استاندارد سازی سه اصل اول 5S می‌شود .

 

اصل پنجم نهادینه کردن انضباط (shitsuks )-            Sustain

نهادینه نمودن وضعیت سازمان یافته از طریق آموزش افراد به منظور اینکه افراد نظافت و انضباط کاری را درمحیط رعایت نمایند این مرحله مشکل ترین مرحله کاری است . این کار عمدتاً در مسئولیت مدیریت قرار دارد و مدیریت باید کارکنان را آموزش داده و فرهنگی را در سازمان ترویج و تثبیت نماید که توسط آن نظم ، سلامت ، تمیزی و خوب نگاهداشتن محیط کار به یک عادت تبدیل شود. با مشارکت عمومی، همیاری، همکاری و ارزیابی از نقاط قوت و ضعف مراحل چهاراصل  اول 5S ، با انضباط مستمر و نظام‌مند در محیط کار نهادینه می شود .

 

مقدمات و پیش نیازهای پیاده سازی نظام 5S

1-  نظام آراستگی و بهسازی محیط کار قبل از اجرا کاملاً توجیه و درک شده و فلسفه و معنی آن برای همگان روشن گردد .

2-  کلیه کارکنان با میل و رغبت خودشان این اصول را در محیط کار خود اجرا نمایند و این امر به عنوان یک ارزش والای انسانی مورد قبول قرار گیرد.

3-  روش اجرایی این اصول پنجگانه 5S می بایست برای هر سازمان به تناسب وضعیت خاص آن تطبیق و در سطح سازمان جاری و ساری شود و جنبه ظاهری و تقلیدی نداشته باشد (غیر تجویزی است ).

عوامل موفقیت اجرای نظام 5s

برخی از عوامل موثر در اجرا و پیاده سازی موفق این نظام عبارتند از:

1-     حمایت و پشتیبانی کامل و قاطع مدیریت ارشد و تاکید بر آگاهی کامل آنها از این نظام.

2-     بستر‌سازی، زمینه‌سازی و فرهنگ‌سازی مناسب در این زمینه.

3-  آموزش مستمر کلیه سطوح وزارت ( مدیران ارشد ،میانی و کلیه کارکنان ) جهت توجیه اهداف، منافع و استانداردها و مکانیزم عملکرد در نظام 5S.

4-     انتخاب افراد آگاه و دلسوز، علاقمند و پیگیر برای مسئولیتهای اجرایی نظام 5S.

5-     مستمر بودن و تداوم اجرای نظام 5S.

6-  تهیه دستورالعمل های اجرایی، چک لیستهای ارزیابی و ممیزی و انجام ارزیابی‌ها‌ی نوبه‌ای  برای بهبود روشهای پیاده سازی و افزایش اثر بخشی این نظام.

7-     تهیه و اجرای روشهای تشویقی و تنبیهی مناسب در جهت اجرای موفق تر این نظام.

 

موانع و مشکلات اجرای نظام 5S

عمده ترین موانع و مشکلات عبارتند از :

1-    عدم آموزش کافی کارکنان جهت اجرای صحیح سیستم.

2-    عدم شناخت کافی از این نظام و توانائیهای آن و عدم حمایت لازم مدیران ارشد.

3-    عدم توجه به تداوم اجرای اصول 5S و بلند مدت بودن اجرای آن.

4-    ساده انگاشتن نظام 5S و عدم بررسی عمیق آن.

5-    تصویر و برداشت ناصحیح از هزینه بر بودن اجرای این نظام در اوایل اجرای آن.

باوجود مشکلات فوق الذکر پیاده سازی اصول 5S با کمک متخصصین و مشاورین کارآمد بسیار ساده بوده و به محض قدم نهادن در آن ، مراحل بعدی با کیفیت مطلوب‌تر قابل اجرا  می‌باشد.

 

نتایج و مزایای حاصل از اجرای نظام 5S

1-زیبا شدن و دلپذیر شدن محیط کار.

2-ایمن شدن محیط کار و جلوگیری از حوادث و بیماری های کاری.

3-بهداشتی شدن محیط کار و رفع آلودگی های احتمالی موجود در آن.

4-ارتقای روحیه کارکنان ، کاهش خستگی و کسالت روانی ناشی از محیط کار.

5-تسهیل در گردش عملیات و آسان تر کردن و تسریع در انجام امور.

6-کاهش خرابی ماشین آلات و تجهیزات کاری.

7-کاهش ضایعات ناشی از نابسامانی  و درهم ریختگی و فاسد شدن مواد.

8-افزایش طول عمر و کارآیی ابزار و لوازم دقیق و ظریف.

9-دستیابی به سطح کیفیت بهتر و بهره وری بیشتر.

10- ایجاد بستر و زمینه مناسب برای اجرای سایر نظامهای مدیریتی ، از جهت عادت به نظم پذیری و استاندارد سازی سیستم.

 

حوزه ها و موارد کاربرد 5S

علاوه بر کار برد وسیع این نظام در محیطهای صنعتی و تولیدی ، در محیطهای خدماتی و اداری ، محل کار و زندگی شخصی نیز قابل اجرا و بهره برداری می باشد .

 

[ یکشنبه ۱۳ امرداد ۱۳۸٧ ] [ ۸:٥۸ ‎ق.ظ ] [ رحیم کریمی ]
درباره وبلاگ

در باره مطالب وبلاگ : اکثر مقالات این وبلاگ از مطالب جمع آوری شده سایرسایتهای مرتبط جهت دسترسی آسان رشته های مدیریت می باشد و قبلاَ از نویسندگانی که مقالاتشان در این بلاگ قرار گرفته پوزش می طلبم و خواهشمندم در صورت امکان مشخصاتشان را جهت درج در ذیل مقاله خودشان برایم ارسال نمایند تواناییهای من: 1.مطالعات و بررسی بازار 2.محاسبه ‌وتدوین‌سیاست‌قیمت‌گذاری 3.برنامه ریزی فروش 4.تهیه بودجه عملیاتی 5.تهیه برنامه استراتژیک 6.طراحی سیستم اطلاعاتی 7.تهیهOPCپروسه‌تولیدوبالانس‌خط
امکانات وب
اخبار اقتصادي اخبار سياسي اخبار ورزشي





Powered by WebGozar






پرشین تحلیل